Anasayfa » Otomobil » Otomobillerde Start-Stop özelliği ve tasarruf
BMW Auto Start Stop

Otomobillerde Start-Stop özelliği ve tasarruf

Reklamlar

Son yıllarda otomobillerde iyice yaygınlaşan start-stop nedir, ne değildir kısaca öğrenelim. Tabi bundan önce yazımızın asıl değineceği nokta olan, “marş dinamosu ömrü start-stop sistemi yüzünden çabucak kısalır” tezi ne derece doğru önce bu konu üstünde duralım.

Eski sistemde marş dinamosu nasıl çalışır?

Marş dinamosu ya da marş motoru olarak bilinen, aracı çalıştıran sistem, marşa basıldığında marş motorunun oluşturduğu dönme kuvveti volan dişlisiyle, krank miline aktarılır ve motor ilk hareketini alarak çalışır. Marş dinamosu seyrek kullanılmak üzere üretildiği için yataklarında burçlar bulunan kısa ömürlü ve uzun süreli sürekli çalışmalara karşı dayanıksız bir motordur. Ayrıca uzun süreli marşa basma durumlarında, enerji tüketimi yüksek olduğu için marş dinamosu aküyü zayıflatır ya da bitirir.

Peki o zaman start-stop sistemi marş dinamosunu yer bitirir (mi?)

[ad#oto300l]Geldik asıl konuya, start-stop sistemi, ışıklarda oluşan beklemelerde, kısa süreli duraklamalarda, tıkanan trafikte devreye giribilecek ve “zırt pırt” diye tabir edebileceğimiz şekilde aracınızın motorunu susturup tekrar çalıştırabilecektir. Bu durumda marş dinamosu çabuk bozulur diyebiliriz, yani marş dinamosunun üretimindeki temel amaç kısa süreli kullanımlar olduğu için, start-stop sisteminde oluşacak sürekli ve sık kullanımlar marş dinamosuna zarar verecek ve haliyle marş dinamosunun kömürü ya da tümüyle kendisi kısa sürede sizi yolda bırakır hale gelecektir. Acaba start-stop gerçeği böyle mi? Tabi ki HAYIR. Çünkü start-stop sistemi bulunan otomobillerde kullanılan marş sistemi eski tip marş dinamosu gibi değil.

Start-stop sistemindeki marş sisteminde, eski tipteki gibi tek alternatör yerine hem şarj eden hem de bir seferlik çalıştırmaya yetecek düzeyde enerji depolayan yeni nesil bir alternatör-dinamo sistemi yer alıyor.

Yani aracın kırmızı ışıkta durduğunu ve start-stop sisteminin devreye girdiğini varsayarsak, bu alternatör-dinamo sistemi, araç çalışır halde iken ışıkta gerçekleşecek start-stop işlemini karşılayacak düzeyde (1 seferlik) elektrik enerjisini depolayacak ve siz debriyaja bastığınız anda ya da aracın tekrar çalışmasına etki edecek bir harekette bulunduğunuz anda bu depolanmış enerjiyi kullanarak marş dinamosunu çalıştıracaktır. Sistem bu şekilde aracın çalışır halde olduğu her seferinde bir sonraki start-stop için gerekli olan enerjiyi depolar.

Ayrıca bu sistem eski marş motorları gibi kısa kullanımlar için değil sürekli kullanımlar için tasarlandıklarından, yataklarında rulman bulunur.

Özetle start-stop sistemli araçlar kısa zamanda marş dinamosuyla ilgili sıkıntılarla boğuşmayacaktır.

START – STOP nedir?

Start – stop sisteminin çalışma şeklini ve yapısını anlattık, şimdi gelelim ne işe yaradığına. En kısa tabiriyle, trafikteki gereksiz bekleme sürelerinde motorun boş yere çalışmasını engelleyerek uzun vadede tasarruf sağlar.

START – STOP Hangi koşullarda devreye girebilir:

[ad#oto300r]

  • Motor soğutma suyu sıcaklığı 60°C derecenin üstünde ise
  • Klima ya da kalorifer son kademe (en yüksek seviye) haricinde ve düşük seviyelerde çalışıyorsa
  • Elektrik yükü üst limiti aşmadıysa
  • Akü şarjı alt limite düşmediyse
  • Öngörülen bekleme süresi boyunca araç harketsiz duruyorsa
  • Düz vitesli araçlarda debriyaja basılmıyorsa
  • Otomatik vitesli araçlarda frene basılı tutuluyorsa
  • Buğu çözücü, ayna çözücü vb. çözücü ve ısıtıcılar kapalı ya da en alt seviyede çalışıyorsa
  • Direksiyon çeyrek turdan fazla herhangi bir yöne çevrilmiyorsa
  • Sürücü emniyet kemeri takılıysa
  • Motor kaputu kapalıysa
  • Sürücü kapısı kapalıysa

sistem devreye girmeye hazırdır. Aksi durumlarda sistem devreye girmez. Eğer devreye girdikten sonra bu durumlardan herhangi biri aksi yönde değişiklik gösterirse sistem kendiliğinden motoru çalıştırır. (Debriyaja basmanızı ya da frenden ayağınızı kaldırmanızı beklemez) Bir de bu durumlar markalara göre farklılıklar gösterebilir.

Yani göründüğü gibi olay birçok farklı etkene bağlı olarak işleyen bir süreçten geçiyor.

Peki gerçekten 1 ışık süresinde tasarruf sağlar mı?

Kabaca bir hesap yapalım, hafta içi her gün kendi aracımızla işe gidip gelelim, haftada 3 gün ailemizle dışarı çıkalım.

İşe git gel sürecinde sabah 5 ışıkta, dönüş yolunda da aynı ışıklarda kırmızıya takıldığımızı varsayalım. Yoğun trafikte 1 ışıkta birden fazla kez takılı kaldığımızı es geçiyorum, hesabı olabildiğince yüzeysel yapacağız.

Kırmızı ışık sürelerini 1 dakika olarak baz alıyorum ki aslında 100 saniyelere varan süreleri görüyoruz çoğu zaman.

Neyse hesaba geçelim.

  • 1 günde 10 sefer kırmızıda durduk, toplamda 10 dakika, 1 haftada 50 dakika (Cumartesi dahil: 60 dakika diyebiliriz)
  • Haftanın 3 günü/akşamı dışardayız demiştik, gidiş geliş 10 ışığa takıldık, toplamda 30 dakika,
  • Rutinin dışına çıkıp, günlük fazladan kullanımları da düşünecek olursak günlük 2 dakika (sadece hafta içi) daha eklediğimizde haftada 10 dakika daha fuzuli kaybımız olur.
  • Genel toplam 100 dakika yaptı.
Yol bilgisayarı bulunan bir araçta belki görmüşsünüzdür, aracın rolantideki anlık yakıtı saatte 0.6 litre gibi bir değerdir. 
Hesabımız  1 haftada 100 dakika idi. 1 ayda 400 dakika

Sadece 1 aylık kârımız yaklaşık 4 litre yakıt demek oluyor. Bu hesabı bir de şehir içinde daha fazla kilometre yapıyorsanız, işiniz gereği çok fazla araç kullanıyorsanız daha yüksek rakamlar çıkmaması elde değil. Yani aylık 5 litre tasarrufa ulaştığınızı düşünün, yapmış olduğumuz en yüzeysel hesaba göre yılda 1 depo (60 litrelik) yakıt kâr edilebilir ve hatta daha yoğun kullanımlarda kazanç artabilir.

Sosyal ağlarda paylaşın...

REKLAMLAR

27 yorum

  1. paylaşım için teşekkürler fakat bi sorum olacak, aracı stop ettiğimizde yakıttan tasarrufumuz var burası tamam ama ilk çalışma anında yakıt tüketimi artmıyor mu?

    • Aslan Bey, start stop sisteminin çalışması için tüm parametrelerin olumlu durumda olması lazım. Bu parametrelerden biri de (Start stop hangi koşullarda devreye girer başlığındaki ilk madde) motor sıcaklığıdır. Aracın ilk çalışma anında yakıt sarfiyatının artmasına sebep olan şey motorun soğuk olmasıdır. Eğer sıcaklık 60°C altındaysa zaten start stop sistemi devre dışıdır. Not: 60°C alt limiti markadan markaya göre değişiklik gösterebilir.

  2. araç durdugu zaman yanma odasının sıcaklığı dolayısıyla ideal gaz denklemindeki diğer parametreler değişmiyor mu? denklemdeki yakıt miktarı sıcaklık azaldığı için artmayacak mı? araç rölantide düşük miktarda yakıt tüketiyor, ilk çalıştırma anındaki yakıt fazlalık katsayısı yada yanma odasına alınan yakıt rölantidekinden ne kadar az?

  3. akü ömründen ne haber?

  4. bu açıp kapamalar turboya ne zarar verir?

    • Ali Bey, aslında sorunun cevabı markalara göre farklılık gösterse de genel bir cevap vermeye çalışayım. Auto Start/Stop olmayan araçlarda turbo yağlaması kontak kapatıldığında durur ve turbo yüksek devirde iken çok kısa bir süre içerisinde motorun durmasına bağlı olarak durmaya çalışır. Bu sebeple dizel araçlardan bildiğiniz gibi, turbolu araçlarda kontak kapatılmadan önce bir süre rolantide beklenir ve turbo devrinin düşmesi beklenir. Bu sayede turbo normal bir şekilde durur.

      Şimdi gelelim Auto Start/stopta nasıl durduğuna; Bildiğiniz gibi bu sistem genelde sıkışık trafikte dur kalk halinde yoğun kullanılır ve genelde bu tarz trafik koşullarında da araç zaten rolantide ve olabildiğince düşük devirlerde kullanılır bu sebeple turbonun zarar görebileceği bir ortam oluşmaz.

      Peki agresif bir kullanım sonrası aniden ışıklarda durduk ve start/stop devreye girdi diyelim, bu sorunun cevabı da başta belirttiğim gibi, markalara göre değişiklik göstermekle birlikte çözüm yolu yağlamanın devam ettirilmesi ya da farklı bir yöntem ile yağlamanın kesilmemesiyle sağlanabilir ki zaten start stop devrede iken araç tamamen kontak kapatmış sayılmaz, sadece motor hazırda bekletilir.

      Bir de, diyelim ki yağlamayı devam ettirecek bir sistem yok bu sefer turbo zarar görür mü? Yine zarar görmez diyebiliriz çünkü, ilk başta belirttiğim gibi start/stop sisteminin kullanım amacı zaten kısa duraklamalar olduğu için bu kısa duraklamalar boyunca turboda kalan yağ miktarı ihtiyacı karşılayabilecek düzeyde kalır. Örneğin, kırmızı ışık 60 saniye ve ışıklara yanaştınız araç durdu ardından start/stop devreye girdi, yeşil ışık yanana kadar geçecek olan 60 saniyeden az kalan süre içerisinde turbo ünitesinde kalan yağ motor tekrar çalışana kadar bir yere kaybolmayacağı ya da ısı kaybı vb. etkenler sebebiyle yoğunlaşmayacağı için, motor tekrar çalıştığında yağlama kaldığı yerden olağan düzeyde devam edebilir.

    • You’re a real deep taking. Thanks for sharing.

  5. bu konu(start stop)ile ilgili yapmış oldunuz açıklamalar gerçekten takdire şayan,teşekkürler.

  6. Kamyon otobüs minibüs vs.. Araçlarda bu sistem uygulanabilirmi teknik olarak? Ayrıca emek ve zaman harcayıp bilginizi insanlarla paylaştığınız için A.R.O

    • Sadece kamyon ya da otobüs için değil, start stop donanımı olmayan araçlara bu sistemi uygulamak için start stop uyumlu marş dinamosu, start stop sistemini yöneten yazılım ve bir takım sensörler gerekecektir. Yani yeterince masraflı ve zahmetli bir iş olur.

      Kamyon ve otobüslere uygulamaya gelince. Yukarıda belirttiğim gibi masraflı ve zahmetli olmasından ziyade kullanım amacı sebebiyle kamyon ve otobüslerde işe yaramaz. Kamyonların ve otobüslerin şehirler arası çalıştığını düşünürsek ilk marştan sonra sadece birkaç kısa duraklamanın ardından saatlerce hiç duraklama yapmadan yol alacağı için start stop sisteminin devreye girmesini gerektirecek bir durum olmayacaktır.

      Kamyon ve otobüs dışında, şehir içi taşımacılığına yönelik minibüs ve kamyonet tarzı araçlar için işe yarar mı diye sorarsanız, fabrika üretimi olarak bu donanım eklenirse işe yarar ama sonradan uygulanması küçük tasarrufların yanı sıra baş ağrıtabilir.

  7. Aracımdaki Start/Stop sistemi çalışmıyor.Servisinde çare bulamadılar.Bu gün yine serviste beynini formatlamalarına rağmen düzeldiğini zannederek teslim ettiler fakat 7-8 çalıştıktan sonra yine stop etmemeye başladı.Yarın tekrar servise götüreceğim.Bu konuda hiç kimsenin bir fikri olduğunu zannetmiyorum.

    • İsmail Bey, start stop sisteminin çalışması için en az 10 farklı etkenin birbirini tamamlaması gerekiyor. Yani en az 10 farklı sensör/kontrol birimi demek. Bunların kontrol edildiğinden emin misiniz?

  8. merhaba konuya pek hakim değilim yazılarınızı okudum fakat söyle sormak istiyorum 2008 model BMW 1 almayı düşünüyorum özlellik olarak start stop var bu tam olarak sizin anlattığınız özellik oluyor değilmi?

    • Merhaba,
      BMW’de start stop, buton ile çalıştırma sistemidir. Eğer Start Stop butonunun altında “A Off” işareti varsa Auto Start Stop özelliği var demektir. Bir örnekle gösterelim:

  9. merhaba ugur bey aracımda start stop var bu sorular kafamı cok karıstırıyordu sızın sayenızde aydınlandım tesekkurler fakat bir sorum olucak şehir içi trafik malum 5 metre gıtmeden tekrar duruyosunuz start stop tekrar devreye gırıyor sureklı yanı mesela kopru trafıgınde sureklı dur kalk dur kalk bu sekılde cok gereklı olurmu start stop ? ısıkta durup kalkmaktan dahamı faydalı olur dahamı az olur :) şimdiden teşekürler

  10. evet her seferınde devrede araba 1 metre ileri giderse hemen devreye giriyor bu şekilde işe yararmı tasarruf ettırırmı ben ettirmicegini düşünüp devre dışı bırakıyorum

    • Ne kadar süreyle devreye girdiği önemli. Örneğin, devreye girdiği anda tekrar hareket etmeniz gerekiyorsa tabi işe yaramaz ama 30sn ile 1 dakika arası ve hatta daha fazla sürelerde hareketsiz kalıyorsanız kesinlikle işe yarar. Zaten yukarıdaki hesabı da 1 dakikalık duraklamaları baz alarak yapmıştım.

  11. peki teşekkürler ugur bey

  12. İbrahim KAPLAN

    Teşekkürler uğur bey. Benim bir sorum daha olacak start stop devre dışı bırakmak istiyorum ama arabaya ilk çalıştır mada tekrar devreye giriyor komple devre dışı bırakıla bilirmi

  13. Bende yeni polo otomatik aldim.Bluemation var.Eskiaracim 2004 polo idi. Bu araçta start stop var.Diğerine gore çok farklı.Kullanırken tedirgin oldum.Devre dişi birakmak doğru mudur.

  14. kaliteli bir paylaşım olmuş uğur bey teşekkür ederim

  15. bu sistem fiat linea 1.3 multijet urban’a uygulanabilir mi?

  16. Bilgi paylasiminiz icin tesekkur ederim. Kafamdaki soru isaretlerini giderdiniz. Çalışmalarınızda basarilar dilerim.

  17. 1.6 dizel astra aracımda start stop u kapatsam mı diye düşünürken yazınızı okudum gördğüm en detaylı start stop yazısı elinize sağlık

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>